13.7 C
Осиповичи
Суббота, 26 сентября, 2020
Еще

    Слова НАНОВА ў Асіповічах: Імбрык, чайнік або гарбатнік

    Популярное

    Тонкости управления большим промышленным предприятием на примере ОАО «ОЗАА»

    Суть любого материального производства: берем нечто материальное и, вложив определенное количество труда, получаем продукт — законченный результат деятельности, который можно продать.

    В Осиповичах появился еще один арт-объект

    “Навошта нам у горадзе два глобусы, ды яшчэ і на адной ву-ліцы?” — здзівіцца сярэднеста- тыстычны асіпаўчанін, узгадва-ючы блакітна-зялёны шар з лагатыпам карпарацыі “Тэхна-НІКОЛЬ”, пра які “раёнка” паведамляла 8 верасня. Аднак гаворка ідзе пра вуліцу Сумчанкі, а яна ў гэтым сэнсе асаблівая.

    В Осиповичском районе продолжается эпидемическое распространение COVID-19

    — На Осиповщине, как и по всей стране, эпидемия коронавируса не останавливалась, но проходила в контролируемых рамках, — сообщила главный государственный санитарный врач района — главный врач райЦГЭ Екатерина Мукалова. — Сейчас, после определенного снижения уровня заболеваемости инфекцией в летний период, в районе всё чаще регистрируются случаи COVID-19, имеющие эпидемиологическую преемственность: семейные очаги, очаги заболевания по месту работы и учебы; причем в числе заболевших не только пожилые и ослабленные люди, но и дети, трудоспособные граждане.

    Осиповчанин Тимофей Астрашевский занимается мотокроссом с пяти лет

    Без малого 6 лет назад "районка" впервые рассказала об одном из самых юных приверженцев мотокросса в области — осиповчанине Тимофее Астрашевском. Тогда мальчишка только делал первые шаги в этом достаточно серьезном виде спорта — и подавал большие надежды. Оправдались ли ожидания его отца-тренера Алексея и как далеко продвинулся Тимофей по спортивной лестнице?

    чайник

    Думаецца, што першае слова мала каму з чытачоў знаёма, затое другое — у штодзённым карыстанні. Папіць духмяны чай або, як некаторыя гавораць, гарбату ў кампаніі з блізкімі ці сябрамі — справа добрая: можна абмеркаваць жыццёвыя пытанні, вырашыць нейкія праблемы і проста адпачыць ад напружанай работы. Прыгатаваць напой можна па-рознаму. Многім падабаецца, калі яго заварыць у спецыяльнай пасудзіне, настаяць, а затым разліць па шклянках. На думку моваведа і вядомага беларускага блогера Віталя Станішэўскага, у гэтым значэнні і зафіксавана ў слоўніках найменне “імбрык (імбрычак)”.

    Знаходзім яго ў Вікіпедыі: “Імбрык” (чайнік, заварнік) — невялікае кухоннае прыстасаванне для кіпячэння вады ў мэтах прыгатавання чаю ці іншых гарачых напіткаў.

    Другі мовавед Зміцер Саўка падкрэслівае, што назва “імбрык” мае турэцкае паходжанне, але з гадамі выкарыстання адваявала сабе вызначаную прастору і знайшла прымяненне ў мастацкіх творах, на старонках газет і часопісаў. Яна магла выкарыстоўвацца як тое, у чым награваюць ваду, і без розніцы, для кавы ці чаю.

    Узнікла слова, як сцвярджаюць спецыялісты, у пачатку 80-х гадоў. Вядома, што ў краязнаўчым музеі Заслаўя, які размяшчаўся ў памяшканні кальвінскага збора, дзе зараз знаходзіцца праваслаўная царква, быў выстаўлены “імбрык” — велізарная медная пасудзіна тонкай работы з доўгім носікам.

    Ці ёсць яно ў друкаваных слоўніках? Так. У ТСБМ пад рэдакцыяй К.Крапівы (Мн.,1980): імбрычак — чайнік для заваркі чаю. Напрыклад: Медны самавар з размаляваным у кветкі імбрычкам наверсе стаяў пасярод стала. (А.Якімовіч). У беларуска-рускім слоўніку пад рэдакцыяй доктара філалагічных навук А.А.Лукашанца (Мн., “Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі”, 2012) чытаем: “імбрычак” — чайник.

    Што кажа інтэрнэт? Ён выдае 352 тысячы артыкулаў.

    На старонцы адкрытага шматмоўнага слоўніка BelMova, змешчанага ў інтэрнэце, таксама ёсць дадзенае найменне: імбрык (назоўнік м). Пераклады: ангелійская (eng): teapot; kettle; нямецкая (deu): die Teekanne; der Kessel; расійская (rus): чайник.

    У польска-беларускім слоўніку, у артыкуле “imbryk” — значыць “чайнік”, “імбрык”, “заварнік”. Але наяўнасць слова “заварнік” і адсутнасць раздзялення значэнняў кропкай з коскай прымушае сумнявацца ў гэтай крыніцы. Бо польскае imbryk у тлумачальных слоўніках вызначаецца якраз як пасудзіна для гатавання, а “заварнік” — пасудзіна для настойвання.

    Некаторыя перакладчыкі падаюць слова “чай” як “гарбата” (БРС, Мн., 2012). Зыходзячы з гэтага, чайнік — гэта гарбатнік. Дарэчы, “гарбата” знаёма інтэрнэту 87.200 раз, гарбатнік — 1.570. Выходзіць, што “імбрык” карыстальнікі сусветнай павуціны ўжываюць значна часцей.

    Якімі з гэтых найменняў звычайна карыстаюцца землякі? Сярод калег-журналістаў знайшліся тыя, хто выкарыстоўвае ў сваёй паўсядзённай лексіцы толькі “чайнік”, але гатовы ўвесці ў абыход і два другія словы, асабліва “імбрык” — найменне гучнае, ёмістае, прыгожае.

    Што кажа асіповіцкая моладзь?

    Кола маіх як школьных, так і ўніверсітэцкіх сяброўрускамоўнае, — гаворыць 20-гадовая Яна Корбаль. — Таму ўжываем словачай”, але знаёмы і са словамгарбата”. “Імбрык” чую ўпершыню, хаця на слых яно маляўнічае, прыемнае.

    А што думаюць пра тры гэтыя назвы настаўнікі беларускай мовы?

    “Імбрык” не даводзілася сустракаць ні на старонках падручнікаў, ні ў мастацкіх тэкстах, — гаворыць Святлана Брызінская. —Гарбата” больш папулярнае, вучні яго таксама ведаюць. Прачай” і гаворкі нямаяно бытуе паўсюль. З першым словам абавязкова пасябрую і пазнаёмлю з ім сваіх падапечных.

    Реклама

    Последнее

    У осиповичского райотдела по чрезвычайным ситуациям — надежный тыл

    "Выехали на ликвидацию пожара", "Оказали помощь в ДТП", "Устранили протечку горючих веществ" — чаще всего работа сотрудников МЧС представляется исключительно в ключе подобных сообщений. Но чтобы система оказания помощи населению работала четко и без перебоев, она должна быть налажена уже на этапе быта. Ведь, согласитесь, результат любой деятельности во многом зависит от того, какие условия для этого созданы.

    “За мирную Беларусь!”: патриотический автопробег Осиповичи-Брицаловичи

    Посещение места, связанного с самыми трагичными и одновременно героическими страницами истории родного края, наиболее соответствует духу моральных ценностей, сохранение которых сегодня является одной из важных задач государства и общества.

    Осиповчанин Тимофей Астрашевский занимается мотокроссом с пяти лет

    Без малого 6 лет назад "районка" впервые рассказала об одном из самых юных приверженцев мотокросса в области — осиповчанине Тимофее Астрашевском. Тогда мальчишка только делал первые шаги в этом достаточно серьезном виде спорта — и подавал большие надежды. Оправдались ли ожидания его отца-тренера Алексея и как далеко продвинулся Тимофей по спортивной лестнице?

    Тонкости управления большим промышленным предприятием на примере ОАО «ОЗАА»

    Суть любого материального производства: берем нечто материальное и, вложив определенное количество труда, получаем продукт — законченный результат деятельности, который можно продать.

    Коротко о разном. Осиповичи

    Каля 120 прышчэпак супраць шаленства сабакам і амаль 75 — кошкам зрабілі спецыялісты гарадской ветэрынарнай станцыі ў жніўні. Супраць іншых вірусных захворванняў за той жа месяц прышчэплена 150 і 45 сабак і кошак адпаведна.