12.8 C
Осиповичи
Пятница, 16 апреля, 2021
Еще

    На территории Беларуси гончарство известно с эпохи неолита

    Популярное

    Якога колеру рамёствы

    Ганчар

    На тэрыторыі Беларусі ганчарства вядома з эпохі неаліту (IV-III тысячагоддзі да н.э.), калі з’явіліся першыя вылепленыя ўручную гаршкі. Свайго росквіту рамяство дасягае ў XVI-XVII стст., што звязана з ажыўленнем эканамічнага і сацыяльна-палітычнага жыцця, арганізацыяй першых прафесійных рамесніцкіх аб’яднанняў — цэхаў.

    Гліну нарыхтоўвалі ў бліжэйшым наваколлі, як правіла, восенню, калі заканчваліся сельскагаспадарчыя работы. Гатункі гліны адрозніваліся вялікай разнастайнасцю, не ўсе яны былі прыдатныя для ганчарства. Якасць вызначалі звычайна навобмацак: расціралі ў пальцах, бралі «на зуб» —тлустая на зубах не трашчыць.

    Нарыхтаваную гліну вытрымлівалі зіму на марозе, пасля чаго яна лічылася больш прыдатнай для работы. 3 падрыхтаванай рознымі спосабамі сыравіны фармаваліся невялікія, разлічаныя на выраб адной пасудзіны, кавалкі. Традыцыйнай прыладай для фармоўкі посуду ў беларусаў з’яўляецца ганчарны круг.

    Падсушаную партыю ганчарных вырабаў абпальвалі ў хатняй печы ці ў спецыяльна збудаваным горне.

    Для масавай вытворчасці посуду ўзводзілі спецыяльнае збудаванне — горан (гарон, гарно) круглай ці чатырохвугольнай формы.

    3 арганізацыяй Саюза саматужна-прамысловай кааперацыі (1926 г.) пачалося ўступленне ганчароў у арцелі. Але ў 1950-я гг. арцелі адна за адной спыняюць сваю дзейнасць.

    У беларускай этнаграфічнай навуцы ганчарныя вырабы паводле іх функцыянальнага прызначэння прынята дзяліць на сем асноўных груп: кухонны посуд (гаршкі, латкі, патэльні, бабачнікі, цёрлы, бойкі, цадзілкі, адстойнікі); посуд для захоўвання і транспарціроўкі прадуктаў (гладышы, збанкі, карчагі, глякі, спарышы); сталовы посуд (міскі, паўміскі, чашкі, кубкі); дэкаратыўная кераміка (букетнікі, фігурныя сасуды, попельніцы, дэкаратыўныя талеркі); цацкі; вырабы рознага гаспадарчага пры-значэння (рукамыйнікі, паілкі для куранят, дымакуры, коміны).

    У наш час ганчарства існуе ў некалькіх асноўных формах. Адна з іх — народны промысел у сваім традыцыйным выглядзе. А яшчэ яно захавалася ў прозвішчах: Ганчароў, Ганчарык, Ганчарэвіч, Ганчарэнка, Ганчаронак.

    Людзей з такім прозвішчам кожны з нас узгадае нямала.

    Вось што расказвае жыхарка Каўгароў Тамара Ганчар:

    — Прозвішча гэта дасталося мне ад мужа, якога ўжо, на жаль, няма побач. Яго малая радзіма — Заслаўль. Відаць, яго прашчуры таксама мелі дачыненне да ганчарнай справы.

    А я ўсё жыццё жыву ў Каўгарах. Заўсёды паважала гліняны посуд. Калі трымала карову, малако налівала толькі ў гладышы, зробленыя з гэтага матэрыялу: у іх яно доўга не кісне, адстойваецца добры вяршок. У гліняным посу-дзе добра захоўваюцца і іншыя прадукты. А набывалі міскі, збаны і іншае раней на кірмашы ў Слуцку.

    Дарэчы, гліну выкарыстоўваем і зараз. Каля нашага дома знаходзіцца копанка, вось у ёй і здабываем гэты карысны выкапень для розных гаспадарчых патрэб. Напрыклад, падмазаць печ.

    Прыемна, што на Асіповіччыне захоўваюцца традыцыі ганчарства. Да гэтай справы далучаюцца і маладыя людзі. З іх творамі можна пазнаёміцца ў раённым цэнтры народных рамёстваў і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

    Реклама

    Последнее

    Первая периодика на территории Беларуси

    Отечественная печать имеет давние корни: Франциск Скорина издал в Праге свою первую книгу еще 6 августа 1517 года. Предшественниками белорусских газет были однодневки — старт дали "Новіны грозные, а жалостлівые...", напечатанные в начале 1563 г. в Несвижской типографии. Первая же газета на территории современной Беларуси появилась в 1776 г. — двухстраничный еженедельник Gazeta Grodzienska, издававшийся в Гродно на польском языке и выходивший по 1780 год (последний обнаруженный номер).

    Топ-15 вопросов о вакцинации от коронавируса

    В январе в районе началась бесплатная вакцинация от COVID-19. Ответы на часто задаваемые вопросы о вакцинации дает врач-инфекционист ЦРБ Инесса Сладикова

    Коротко о разном. Осиповичи

    Нацыянальны конкурс “Прадпрымальнік года” стартаваў 1 красавіка. Па выніках конкурсу ў кожнай вобласці і ў горадзе Мінску спецыяльна створаныя аргкамітэты (журы), у склад якіх увойдуць вядомыя прадпрымальнікі і прадстаўнікі органаў дзяржкіравання, вызначаць лепшых бізнесменаў у намінацыях “Паспяховы старт”, “Стабільны поспех” (дапускаецца ўдзел буйных прадпрыемстваў),

    РГОО «Белорусское общество охотников и рыболовов» с 16 по 24 апреля проводит акцию «Чистый водоем»

    Мероприятие проходит с 2014 года и направлено на экологическое воспитание всех слоев населения, привлечение внимания к проблеме загрязнения водоемов, а также на приведение в порядок прибрежной зоны водоемов и водотоков накануне открытия сезона массового активного отдыха на природе.

    Новая веха в жизни Осиповичского района

    На днях районный исполнительный комитет, районное объединение организаций профсоюзов и объединение промышленников и предпринимателей, руководствуясь интересами населения и в целях создания на основе принципов социального партнерства необходимых условий для достойного труда, гармоничного развития видов экономической деятельности, на основании Трудового кодекса Республики Беларусь, Указа Президента Республики Беларусь от 15 июля 1995 г. № 278 "О развитии социального партнерства в Республике Беларусь",