15.2 C
Осиповичи
Четверг, 22 апреля, 2021
Еще

    Осиповичи и район в архивных документах

    Популярное

    Асiповiцкi Край
    Асiповiцкi Крайhttp://gzt-akray.by
    Издание существует с 1931 года. Сегодня "Асіповіцкі край" выходит дважды в неделю по вторникам и пятницам. Тираж - около 5 тыс. экземпляров. Приоритетная тема для журналистов "районки" - жизнь Осиповщины: люди, работа предприятий и организаций, массовые мероприятия и многое другое. Оставайтесь с нами!

    Страчаная спадчына

    Новыя адкрыцці
    Архіўныя, статыстычныя і картаграфічныя дакументы — крыніца інфармацыі не толькі аб гістарычных падзеях канкрэтнага населенага пункта, але і вывучэння гісторыі архітэктуры, горадабудаўніцтва, развіцця эканомікі, у тым ліку і транспартных шляхоў зносін з іх інфраструктурай.
    У фондах Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі ёсць дакументы, якія маюць дачыненне да гісторыі Асіповіцкага раёна, — у асноўным праектная дакументацыя па будынках.
    Утрымліваецца, напрыклад, справа аб пабудове смалярнага завода Зімелем Айзіковічам у Асіповічах, дзякуючы якой можна прасачыць працэс узгаднення праекта і атрымання дазволу на будаўніцтва. Вось некаторыя з дакументаў:
    Прашэнне Айзіковіча ад 26.08.1909 г. на зацвярджэнне плана пабудовы смалакурнага катла і драўлянага дома на заарандаваным зямельным пляцы ў стацкага саветніка Іосіфа Дарагана на ўскрайку Асіповічаў па вул. Екацярынінскай.
    Праект смалярнага завода. На вонкавай частцы ліста надпіс: “Азначаны на абароце гэтага праект разгледжаны і адобраны Будаўнічым аддзяленнем Мінскага Губернскага Праўлення па пратаколе ад 28.11.1909 г. за № 435 і ўладкаванне па гэтым праекце смалярнага завода і драўлянага дома дазваляецца Айзіковічу па журнале Губернскага Праўлення ад 28 таго ж лістапада за № 1023”. Падпісана губернатарам, губернскім інжынерам і губернскім архітэктарам. Зверху злева пячатка Старшага фабрычнага інспектара Мінскай губерні ад 30.10.1909 г. за № 1350 і надпіс справа: “Праект на пабудову смалярнага завода і драўлянага дома на пляцы Зімеля Лейвікава Айзіковіча ў г. Асіповічы Бабруйскага павета Мінскай губерні пры Іванаўскім праспекце”. Пад надпісам подпіс “Праект разгледжаны 30 кастрычніка 1909 года”. На штампе напісана: “Старшы Фабрычны Інспектар Мінскай губерні” і подпіс.
    Распіска ад 18.12.1909 г. аб атрыманні Айзіковічам ад Бабруйскага павятовага ўпраўлення Указа Мінскага губернскага праўлення ад 03.12.1909 г. за № 2025 аб дазволе пабудаваць завод і дом у адпаведнасці з праектам. На адвароце пазнакі: “Атрымана Будаўнічым аддзяленнем 29.12.1909 г.”
    Найбольш уражвае ў дадзеным дакуменце хуткасць дакументаабароту. Увесь працэс узгаднення праекта і атрымання дазволу на будаўніцтва нават пры карэкціроўцы праектнай дакументацыі займае крыху больш за чатыры месяцы.
    Інфарматыўным дакументам з’яўляецца праект пабудовы часовай рыма-каталіцкай капліцы на рагу вуліц Серпухаўскай і Лібаўскай 1911 г., якім прадугледжвалася ўзвядзенне зрубнага будынка на мураваным падмурку са сценамі ў чысты вугал, умацаванымі лісіцамі, з уваходамі на галоўным і дваравым фасадах, пад двухсхільным дахам. Зараз гэта перакрыжаванне вуліц Чумакова і Карла Лібкнехта. На тым месцы цяпер знаходзіцца перавезеная ў 1946 г. з в. Замошша царква. Па словах мясцовых краязнаўцаў, будынак былой капліцы захоўваўся да Другой сусветнай вайны, у 20-30-я гг. ХХ ст. там была яўрэйская школа.
    Выяўлены план гарадскога паселішча Асіповічы — гэта кварталы на паўднёвы захад ад Лібава-Роменскай чыгункі. Характар планіровачнай структуры Асіповічаў канца ХІХ-пачатку ХХ стст. цалкам адпавядае горадабудаўнічым прынцыпам, якія былі закладзены ў Еўропе, у тым ліку і ў Расійскай імперыі, у канцы ХVIII-пач. ХІХ стст. Гэта строга рэгулярная квартальная планіроўка. Дарэчы, у дадзеным раёне горада планіровачная структура захавалася без змен і да нашага часу.
    У калекцыйным фондзе планаў і карт сустракаюцца дакументы, звязаныя і з суседнімі тэрыторыямі. Прыклад падрабязнага і дакладнага землеўладкавальнага дакумента — план 1866 г. вёскі Лочын Ігуменскага павета як вынік размежавання земляў, якое адбывалася пасля сялянскай рэформы 1861 г., дзе пазначаны каардынаты межаў сялянскіх земляў, кадастравае прызначэнне — ворная зямля, выган, сенакосы, лясныя ўгоддзі. Па плане можна вывучаць мясцовую мікратапаніміку, на ім зафіксаваны назвы навакольных урочышчаў Сялібы, Пасека, Забор’е.
    Ёсць чарцёж моста ў мястэчку Свіслач на паштовай дарозе Мінск-Бабруйск праз пойму і раку Свіслач пач. ХХ ст. і праект рэканструкцыі галоўнага маставога пралёту гэтага моста таго ж часу, якія з’яўляюцца прыкладам інжынернай гідратэхнічнай думкі ў сферы драўлянага мостабудаўніцтва. Канструкцыя моста традыцыйная: платы з кароткіх карэнных паляў і ўкосінаў, падкосы, прагоны, насцілы, бардзюрныя брусы, парэнчы.
    Электронныя копіі гэтых і іншых дакументаў перададзены ў раённы гісторыка-краязнаўчы музей у якасці навуковага і перспектыўнага экспазіцыйнага матэрыялу.

    Аляксандр АСТАПОВІЧ,
    старшыня Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі
    і культуры.

    Реклама

    Последнее

    Генеральной прокуратурой Республики Беларусь расследуется уголовное дело по факту геноцида населения Беларуси в годы Великой Отечественной войны и послевоенный период

    Полученные материалы и доказательства будут являться данью памяти погибшим и способствовать укреплению принципов единства нации, социальной справедливости, солидарности, нравственности и патриотизма.

    С 21 по 23 апреля в Осиповичском районе проводится специальный комплекс мероприятий «Пассажир»

    В целях обеспечения общественного порядка, личной и имущественной безопасности граждан в поездах региональных линий, на железнодорожных станциях и остановочных пунктах на территории Осиповичского ОВДТ...

    Льготы ликвидаторам последствий аварии на ЧАЭС

    Социальная защита прав и интересов граждан, пострадавших от катастрофы на Чернобыльской АЭС, осуществляется в соответствии с Законом Республики Беларусь от 06.01.2009 г. № 9-3 "О социальной защите граждан, пострадавших от катастрофы на Чернобыльской АЭС, других радиационных аварий".

    Каникулы с осиповичским районным центром творчества детей и молодежи

    Каникулы совмещают в себе активный отдых, мастер-классы, прогулки на природе и сбалансированное питание. Быстрая сменяемость действий и разнообразная программа не дадут детям заскучать и оторвут от телефона. Такой отдых понравится и ребятам, и их родителям.

    В Осиповичах началась поисковая экспедиция

    20 апреля в лесном массиве около деревни Прудок военнослужащие 52-го отдельного поискового специализированного батальона  совместно с волонтерами Могилевского областного историко-патриотического поискового клуба «Виккру» приступили к поиску неучтенных захоронений бойцов 32-й кавалерийской дивизии, погибших в августе 1941 года  —  во время рейда кавалерийской группы полковника Александра Бацкалевича по тыловым районам наступающих на Москву немецких войск.