15.2 C
Осиповичи
Четверг, 22 апреля, 2021
Еще

    Дзеці вайны Яскравыя "кадры" памяці №36

    Популярное

    Пра сваё дзяцінства падчас Вялікай Айчыннай
    вайны распавядае жыхарка в. Дараганава Ларыса Стоцкая. Па прафесіі бібліятэкар,
    яна доўгі час працавала ў Дараганаўскай школе, цяпер — пенсіянерка. Жыццё
    Ларысы Сідараўны — як падручнік гісторыі, такое ж насычанае і цікавае.
    Незагойную рану на сэрцы жанчыны пакінула вайна. І сёння яна не можа без слёз
    успамінаць тыя жахлівыя моманты свайго маленства…

    — Калі яна ўварвалася ў жыццё, мы жылі ў вёсцы
    Сялец Дараганаўскага сельсавета. У 1939 годзе тату нашага Сідара Кузьміча
    Стоцкага забралі ў войска, а мы з сястрой і мамай працягвалі здымаць кватэру ў
    мясцовага жыхара Міхаіла Міхадзюка. У дзіцячай памяці не захавалася храналогіі
    ваенных падзей, але некаторыя асобныя «кадры» памятаю вельмі яскрава.
    Мама настаўнічала ў мясцовай школе. З ранку да вечара яна была на працы, а нас
    з сястрой усё больш даглядалі гаспадары, якіх мы нават сталі называць, як і іх
    родны сын, маці Ліда і бацька Міхаль. Хутка па вёсцы папаўзлі чуткі аб
    зверствах фашыстаў, аб іх «адметных» адносінах да яўрэяў. Спачатку
    людзі адмаўляліся ў іх верыць — настолькі жудаснай была «слава»
    акупантаў. Наш бацька быў беларус, а мама Бася — яўрэйка, таму яна вымушана
    была хавацца, а праз час пайшла ў партызаны, пакінуўшы нас з Вольгай на волю
    лёсу і добрых людзей. Міхаіл і Лідзія Міхадзюкі сур’ёзна турбаваліся за жыццё
    сваіх малалетніх «кватарантаў», адразу сталі выдаваць нас з Вольгай
    за сваіх родных дачок. Дарэчы, усе вяскоўцы ведалі, хто мы, але, да гонару
    сяльчан, ніхто не выдаў. Наогул у Сяльцы не было ніводнага паліцая ці іншага
    варожага прыслужніка.

    Добра памятаю першую сустрэчу з фашыстамі. Яны
    наведаліся да нас у хату, а ў бацькі быў уласны веласіпед — сямейны гонар. Калі
    бацька пайшоў служыць, то павесіў «ровер» у пакоі на сцяне. Вось
    ворагі яго адразу знялі і забралі, а разам з двуколай машынай прыхапілі з двара
    курэй і іншую жыўнасць.

    Наогул на акупіраванай тэрыторыі захопнікі
    адразу ж пачалі ўсталёўваць сваю ўладу — здзекаваліся з лю-дзей, прыніжалі,
    сеялі страх… Добра памятаю, як гітлераўцы расстралялі трох аднавяскоўцаў. Яны
    схапілі старшыню і брыгадзіра мясцовага калгаса Саву Міхадзюка і Аляксея
    Патапчыка і везлі на падводзе агародамі, калі параўняліся з хатай дзеда
    Еўдакіма. Той спытаў, куды вязуць хлопцаў. «І ты сядай, паедзеш з
    намі», — такім быў адказ ворагаў. А праз некалькі хвілін за вёскай
    раздаліся стрэлы… Праз колькі часу зноў страшная вестка пранеслася па Сяльцы
    — за сувязь з партызанамі фашысты расстралялі сям’ю Цімафея Міхадзюка. Загінулі
    гаспадар, яго жонка і двое непаўналетніх дзетак…

    Памятаю і тое, як бацька Міхаль вазіў нас з
    сястрою ў аддаленую вёску Востраў, дзе мы жылі па некалькі дзён у сям’і яго
    сябра Фёдара Мятліцкага.

    «Калі не дапамагу, іх смерць будзе на маім
    сумленні!» — не раз чула такія словы ад бацькі. Ён навучыў, куды трэба
    хавацца, калі заўважым, што ў двор заходзяць ворагі, што гаварыць, як сябе
    паводзіць. І я старанна гэта выконвала. Толькі дзякуючы ім, маці Лідзіі і
    бацьку Міхалю, мы з сястрою і засталіся жывымі.

    Калі вайна скончылася і жыццё наладзілася,
    вярнулася дадому мама Бася. Яна зноў стала працаваць у школе. Напачатку ўсе
    жылі ў сям’і Міхадзюкоў, затым пабудавалі свой дом. Мы з сястрою ўсё жыццё
    любілі і паважалі сваіх названых бацькоў, — скончыла свой успамін Ларыса
    Сідараўна.

    …Тых, хто ратаваў i даў прытулак людзям
    яўрэйскай нацыянальнасці, называюць праведнiкамi. Такі статус на сённяшнi дзень
    у Беларусi маюць больш за 500 чалавек. Сярод гэтых людзей і прозвішчы Міхаіла і
    Лідзіі Міхадзюк з далёкай беларускай вёсачкі Сялец, якія выратавалі жыццё дваім
    маленькім дзяўчынкам — Ларысе і Вользе Стоцкім. Статус Праведніка надаецца
    чалавеку арганізацыяй «Ят Фашым» з Iзраiля. Аднак, здаецца, не гэта
    галоўнае. Галоўнае, што ўратаваныя ўсё з удзячнасцю памятаюць…

    Хрысціна Клімава.

    ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    Реклама

    Последнее

    Генеральной прокуратурой Республики Беларусь расследуется уголовное дело по факту геноцида населения Беларуси в годы Великой Отечественной войны и послевоенный период

    Полученные материалы и доказательства будут являться данью памяти погибшим и способствовать укреплению принципов единства нации, социальной справедливости, солидарности, нравственности и патриотизма.

    С 21 по 23 апреля в Осиповичском районе проводится специальный комплекс мероприятий «Пассажир»

    В целях обеспечения общественного порядка, личной и имущественной безопасности граждан в поездах региональных линий, на железнодорожных станциях и остановочных пунктах на территории Осиповичского ОВДТ...

    Льготы ликвидаторам последствий аварии на ЧАЭС

    Социальная защита прав и интересов граждан, пострадавших от катастрофы на Чернобыльской АЭС, осуществляется в соответствии с Законом Республики Беларусь от 06.01.2009 г. № 9-3 "О социальной защите граждан, пострадавших от катастрофы на Чернобыльской АЭС, других радиационных аварий".

    Каникулы с осиповичским районным центром творчества детей и молодежи

    Каникулы совмещают в себе активный отдых, мастер-классы, прогулки на природе и сбалансированное питание. Быстрая сменяемость действий и разнообразная программа не дадут детям заскучать и оторвут от телефона. Такой отдых понравится и ребятам, и их родителям.

    В Осиповичах началась поисковая экспедиция

    20 апреля в лесном массиве около деревни Прудок военнослужащие 52-го отдельного поискового специализированного батальона  совместно с волонтерами Могилевского областного историко-патриотического поискового клуба «Виккру» приступили к поиску неучтенных захоронений бойцов 32-й кавалерийской дивизии, погибших в августе 1941 года  —  во время рейда кавалерийской группы полковника Александра Бацкалевича по тыловым районам наступающих на Москву немецких войск.