7.9 C
Осиповичи
Вторник, 20 апреля, 2021
Еще

    Да 25-годдзя аварыі на Чарнобыльскай АЭС №37

    Популярное

    «А дрэвы стаялі чорныя…»

    На Хойніцкі раён прыйшоўся адзін з мацнейшых
    удараў Чарнобыльскай катастрофы. Адразу пасля аварыі забруджаную радыенуклідамі
    тэрыторыю пакінула болей 10 тысяч жыхароў. З медыкаў выехалі адзінкі…

    Пра першыя дні свайго «чарнобыльскага
    шляху» расказвае Наталля Фаміна — адна са шматлікіх жанчын-медыкаў, якой
    прыйшлося працаваць медыцынскай сястрой у Хойніцкай райбальніцы ў тым страшным
    восемдзесят шостым і яшчэ 10 гадоў пасля.

    — Ён быў такім цёплым, той красавіцкі вецер, а
    сонца такім пякучым, што людзі ўвесь вольны час праводзілі на ўлонні прыроды.
    Памятаю, з раніцы ў суботу 27 красавіка пафарбавала ў кватэры ўсе вокны,
    пакінула іх адчыненымі насцеж і пайшла ў гарадскі парк. Дзень быў настолькі
    прыгожы і па-летняму спякотны, што ніколькі не хацелася вяртацца ў памяшканне.
    Хто ж ведаў, што гэтыя вецер і сонца былі проста згубныя для людзей?

    Толькі ў панядзелак 29 красавіка нам, медыкам,
    стала вядома пра атамную аварыю. Цалкам зразумець і ацаніць яе маштабы людзі
    змаглі значна пазней, а тады мы жылі ў звычайным перадсвяточным настроі — праз
    дзень, за выключэннем тых, хто быў на дзяжурстве, усім медыцынскім калектывам
    выйшлі на першамайскую дэманстрацыю.

    3 мая мяне накіравалі вывозіць цяжкахворых
    жыхароў з вёсак Уласы і Чамкоў, што па-трапілі ў 30-кіламетровую зону
    адчужэння. Мы ехалі па лесе, стаяла вясна, а дрэвы, асабліва грабы, замест веснавой
    яркай зелені ўмомант сталі чорнымі. І гэта было жудасна…

    У пачатку мая 1986 года кіраўніцтвам былога СССР
    было прынята рашэнне аб эвакуацыі з горада Хойнікі і раёна ўсіх дзяцей
    дашкольнага і школьнага ўзростаў разам з маці, а таксама цяжарных жанчын. Іх
    было запланавана размясціць у санаторыях, дамах адпачынку, пансіянатах і
    заводскіх прафілакторыях, піянерскіх лагерах у адпаведнасці з зараней
    складзенымі ва ўсіх дзіцячых установах спісамі. Размяшчаць дзяцей на новых
    месцах меркавалася такім чынам, каб яны былі разам з таварышамі па класах і
    групах, з тымі ж самымі выхавацелямі і настаўнікамі. Гэта не толькі
    садзейнічала большай арганізаванасці ад’езду і пражывання, але і павінна было
    зменшыць цяжар псіхалагічнага стрэсу, якому дзеці і дарослыя падвергліся.

    Іх вывезлі з раёна 7 мая. Гэты дзень многім
    запомніўся не толькі эвакуацыяй, але і тым, што ў раёне практычна не працаваў
    аўтобусны транспарт — уся тэхніка была задзейнічана на адпраўцы насельніцтва.
    Акрамя ўсіх хойніцкіх аўтобусаў, людзей вывозілі на транспарце з многіх гарадоў
    рэспублікі — усяго калона налічвала больш за 300 аўтобусаў. Гэта — шок для
    пацярпелых, людзі былі вымушаны кідаць набытую доўгімі гадамі і цяжкай працай
    маёмасць, зямлю, дзе вякамі жылі іх продкі, пакінуць усё. Як жыць далей, дзе і
    на што? Менавіта гэта стала прычынай многіх захворванняў нервовай сістэмы. Тыя
    тыдні і месяцы, як і наступныя гады, былі для перасяленцаў вельмі цяжкімі. Той,
    хто гэтага не перажыў, не зможа ацаніць маштабаў трагедыі…

    А пасля пачаліся новыя працоўныя будні. Іх
    спецыфіка, у адрозненне ад ранейшага ладу жыцця, была ў тым, што не хапала
    ўмелых і працавітых жаночых рук у медыцыне, на прадпрыемствах гандлю, у
    прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Ды і сямейным мужчынам, якія прывыклі да
    клапатлівага жаночага догляду, даводзілася асвойваць няпросты халасцяцкі быт:
    самастойна гатаваць ежу, прыбіраць у кватэры, мыць бялізну, у прыватных дамах
    яшчэ і даглядаць жывёлу, сад і агарод.

    Выпадковыя з’яўленні тым летам дзетак на
    хойніцкіх вуліцах успрымаліся са змешанымі пачуццямі: здзіўленнем, настальгіяй
    па сваіх і трывогай за тое, каб гэтае дзіцятка не хапнула тут залішняй
    радыяцыі. Таму нават да незнаёмых бацькоў людзі падыходзілі і раілі хутчэй
    пакінуць горад.

    А яшчэ той час запомніўся перапоўненымі
    міжгароднімі аўтобусамі па выхадных: мужчыны ехалі праведаць сям’ю…

    Праз некаторы час мяне накіравалі зноў на раён —
    правесці дазіметрыю. Гэта было страшна. Стрэлкі дазіметра калыхаліся пры замеры
    радыяцыйнага фону ва ўсіх канцах Хойніцкага раёна, а самы вялікі ўзровень
    радыяцыі «выдавалі» кусты квітнеючых бэзу, язміну і чаромхі. 9 і 10
    мая 1986 года з 30-кіламетровой зоны вывозілі ўжо жывёлу…

    Памятаю, як зайшла ў адну з хат, дзе яшчэ былі
    гаспадары. Гаспадыня рыхтавалася да Вялікадня — стаяла рэшата нафарбаваных яек,
    ляжалі вэнджаныя кумпякі і напечаныя кулічы.

    — Пачастуй Наталлю Іванаўну, — звярнуўся да
    жанчыны гаспадар.

    — Ды ці будзе яна есці гэта? — ціха перапытала
    тая.

    І зусім не пакрыўдзілася на маю адмову, а толькі
    цяжка ўздыхнула… Прадуктамі з падворкаў і агародаў харчавацца ўжо было нельга.
    Кароў даілі, а малако вывозілі — піць яго забаранялася…

    Пазней да нас у бальніцу сталі ехаць вучоныя і
    ўрачы са сталіцы, іншых гарадоў краіны і замежжа. Прыязджалі са сваім
    абсталяваннем, якога многія з нас на той час не бачылі ў вочы: УЗ-апаратамі,
    камп’ютарамі, мабільнымі ЭКГ. Разам з камандзіраванымі маталіся па раёне і мы.
    Аглядвалі пацыентаў, бралі кроў на аналізы, ноччу везлі яе ў Гомель, а раніцой
    — зноў на работу, да людзей. Праз час у Хойніках узвялі новую бальніцу з самым
    сучасным абсталяваннем, але медыкаў сваіх не хапала — урачы працавалі вахтавым
    метадам.

    Цяпер, праз дваццаць пяць гадоў з дня аварыі на
    ЧАЭС, магу ўспамінаць і гаварыць аб тых жахлівых днях даволі спакойна. А тады
    гэта была трагедыя для ўсіх нашых Хойнікаў, бяда для ўсёй Беларусі. Вельмі
    хвалявалася за родных дзяцей: Святлана на той момант вучылася ў Гомельскім
    інстытуце чыгуначнага транспарту, Аляксандр служыў у арміі. Праз некаторы час
    Святлана ў складзе будаўні-чага студэнцкага атрада ўзводзіла ў раёне новыя
    жылыя домікі — яны тады пабудавалі цэлую вёску для перасяленцаў, якую назвалі
    Вялікі Бор.

    Час лечыць раны. Даўно сталі дарослымі нашы
    дзеці. Дачка пасля заканчэння інстытута патрапіла ў Асіповічы, працуе на
    чыгунцы, прыехаў сюды і сын з сям’ёй. І нас з бацькам да сябе пераманілі. Мы з
    мужам Сцяпанам Цігранавічам, таксама ліквідатарам-чарнобыльцам — ён доўгі час
    працаваў у Палескім дзяржаўным радыяцыйна-экалагічным заказніку дазіметрыстам
    — маем чатырох цудоўных унукаў. Малодшы, да слова, вучыцца ў САШ-2, любіць
    жывапіс, робіць цудоўныя карціны з бяросты, чым вельмі радуе бабулю з дзядулем.
    Жыццё працягваецца…

    Жыццядзейнасць гэтых людзей на забруджанай
    тэрыторыі не прайшла бясследна для іх здароўя. Але, як і многія іншыя
    спецыялісты, яны там выконвалі вельмі патрэбную і важную на той момант работу.
    І іх сціплы ўклад у барацьбу з нябачнай бядой не забыты.

    Тамара Валадзько.

     

    ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    Реклама

    Последнее

    Рассказываем о работе добровольной дружины ОГПТК

    Людзі сталага ўзросту добра памятаюць часы, калі па вечарах на вуліцы выходзілі добраахвотныя народныя дружыны, якія аказвалі дапамогу праваахоўным органам у захаванні грамадскага парадку. Калі грамадзяне бачылі побач моцных хлопцаў з чырвонымі павязкамі на рукавах, то адчувалі сябе больш упэўненымі ва ўласнай бяспецы.

    Интересное о деятельности Осиповичского межрайотдела ГКСЭ

    Государственный комитет судебных экспертиз Республики Беларусь отсчитывает свою историю с 22 апреля 2013 года — дня подписания Главой государства Указа "Об образовании Государственного комитета судебных экспертиз Республики Беларусь" № 202.

    Спортновости. Осиповичи

    Баскетбол. В Могилёве прошло первенство области по баскетболу среди девушек 2007-2008 г.р. Команда осиповичских спортсменок под руководством тренера-преподавателя Ларисы Дударевой заняла III место.

    Коронавирус нам не спутник

    COVID-19 уже второй год гуляет по планете, поражая всё большее количество людей. Понаблюдав за ходом течения болезни, медики всего мира убедились, что единственный выход — вакцинация населения.

    Осиповичские хлеборобы первыми в области завершили посев ранних яровых зерновых культур

    Па ўчарашніх даных, 47% палеткаў Прыдняпроўскага краю было засеяна раннімі яравымі зерневымі. Прыемна адзначыць, што нашы аграрыі першыя справіліся з пастаўленай задачай. Амаль паўтары тысячы гектараў пасеваў хутка зазелянеюць парасткамі ранніх яравых. Зараз жа рупліўцы працягваюць сеяць іншыя сельскагаспадарчыя культуры. Так, 840 га зоймуць цукровыя буракі.